Sett pris på det gode, søk å lære. 17. mai-tale langt frå gamlelandet.

Korleis er det å feire 17. mai i utlandet? Ganske fint eigentleg, det viktigaste er jo alltid kven ein feirar noko saman med. Samstundes lærer ein ganske mykje om seg sjølv og eigen kultur når ein bur i utlandet. Dette søkte eg å gripe fatt i då eg holdt mi 17. mai-tale.

Kjære alle saman. Gratulerer med dagen!

Sonen min Mathias veit enno ikkje så mykje om kva 17. mai er. Så i går viste me han nokre filmar med barnetog, kongefamilien på balkongen, og alt som høyrer med. Og eg som vert ganske lett rørt fekk ein liten klump i halsen. Eg har hatt nokre av mine beste 17. maifeiringar i Oslo og eg skulle gjerne ha kunne vist han festen og gleda der i dag. Eller kor som helst elles i Noreg for den saks skuld. Det er vell kanskje fleire enn meg som gjerne skulle kunne feire med flaggborger og breie smil, pølser og is og gater fylte av festkledde menneske. Det er lov å sakne Noreg litt i dag, og ikkje minst kjenne litt ekstra på kjærleik til land og folk.

Men, eg er særs glad for at eg kan vere her i dag og feire i lag med dykk. Me her er i ein ganske så heldig posisjon, også på nasjonaldagen. Eg vil tru dei fleste her har i alle fall to ting til felles. Me bur i og er glade i Japan, og me er glade i Noreg. For min eigen del kjem eg til å vere litt rastlaus uansett kor eg bur. Det er alltids noko å sakne. Det er uansett svært godt å kunne kome saman med dykk alle for å feire Noreg, grunnlov og fridom, og over 200 år med demokratisk utvikling. 17. Mai er ein dag for fest og moro, men dei store feiringane i året gjev også ekstra rom for ettertanke. Me har sjansen til å tenkje bakover, og framover. Kva har prega oss, og kva ynskjer me at skal prege oss vidare. Kva har me fått, og korleis ynskjer me å sjølv vere med å forme det me gjev vidare.

Ein spegel lar oss sjå korleis me ser ut

Me som er samla til feiring her i dag er i så måte heldige. For kanskje kan me sjå på Noreg og oss sjølve med eit enno klårare blikk enn ei tilsvarande forsamling ein eller annan stad i Noreg. For det er jo slik at me menneske har vanskeleg for å sjå oss sjølve klårt. Menneska rundt meg veit betre enn meg korleis eg ser ut og korleis eg opplevast. Sjølv treng eg noko utanfor meg for å sjå meg sjølv klårt, eg treng ein spegel eller eit kamera. Slik trur eg også det er med kultur. Ein ser det klårt fyrst når ein ser det litt utanfrå. Difor er me priviligerte. For sjølv om kulturen me er vokst opp i alltid vil vere ein del av oss har me mogleik til å sjå denne kulturen klårare. Ved hjelp av den japanske kulturen trer positive og negative ting med norsk kultur tydelegare fram.

Kulturimperialisten og Erasmus Montanus

Men det å flytte til utlandet treng ikkje gjere ein så mykje klokare. Ein kan verte så fengsla av det nye ein lever i at ein gløymer kor ein kjem frå. Eg har truffe nokre slike. Som alltid omtalar Noreg med forakt i stemma. Som kritiserer både brun saus og andre sider ved den såkalla provinsielle, ukultiverte norske kulturen. Ein har forlatt Noreg med både kroppen og hovudet, men som Erasmus Montanus som hadde reist ut av bygda og ut i verda, gjer dette berre at ein hever seg over sine sambygdingar, sine landsmenn.

Så har ein andre som knapt kan snakke om landet ein er i utan å kome med noko negativt. Alt vert målt etter norsk målestokk, og Japan, eller kor ein no er, kjem til kort på alle punkt. Kritikken av brun saus og norske verdiar er bytta ut med Soyasaus og kanskje det som opplevast som stivheit og maskebruk.

Desse to haldningane har kanskje meir til felles enn det virker som. Opplevingane av ein annan kultur har ikkje gjort ein noko visare, snarare oppblåst og blærete. Sjølv om forakten går i forskjellig retningar.

Kanskje kan det vere fristande for fleire enn meg å ty til denne nedlatande formen for kulturkritik både i retning Japan og Noreg slik det passar. Alltid kritsk, aldri fornøgd. Vert det ikkje betre, både for oss og menneska rundt oss om me alltid ser etter det gode. Om me lærer å sette pris på det beste der me er. Samstundes som me ser på det gode ein har med seg frå ein annan kultur som ein ressurs.

Å vise hensyn

Eit eksempel kan vere det å ta hensyn til andre. Dette er ein heilt sentral verdi for meg. Både at ein som enkeltperson og samfunn tek hensyn til dei svakaste, og at ein tek hensyn til menneska ein til ei kvar tid har rundt seg. Eg har berre vore her i Japan ei avgrensa tid, men etter at eg kom hit har eg sett enno tydelegare kor sentralt hensynet til dei svakaste er i norsk kultur. Dette vil ikkje seie at det alltid skjer eller at folk faktisk tek omsyn når det kostar Eg synast likevel dette er noko god del av vår bakgrunn som me i dag kan feire og gle oss over. Når det kjem til hensynet til folk ein har rundt seg ser det annleis ut. Eg skal til Noreg i sommar og eg kjenner eg gruer meg litt til å reise kollektivt, ikkje berre fordi eg har vorte godt vand med transport som går på tida, men også fordi eg har vorte vand med å ikkje verte plaga. Det er eigentleg ganske fantastisk å vere i t.d. ei togvogn her i Japan med 50-100 andre menneske, så er det ingen av desse snakkar med høg stemme i mobilen eller høyrer på forstyrrande musikk. Alle er opptatt av å ikkje forstyrre menneska rundt seg. Og at alt skal vere så smidig og godt som råd. Også dette er noko me kan feire og gle oss over, og eg håpar, på eit eller anna vis ta med oss til Noreg.

La oss bruke denne dagen til å feire! Til å feire Noreg, og alt det gode landet har gjeve oss. Samstundes er me i ein situasjon der me har noko å samanlikne det norske med. La oss også nytte denne spegelen godt,  til å la både det gode i det me har og det gode me kan lære tre ekstra tydeleg fram!

Igjen vil eg seie: Gratulerer med dagen, alle saman!

Advertisements

Nytt land

Foruten det faktum at vi pakker ut og inn av kofferter og bilen jevnlig, er pakking og storbaggasje forlengst et forbibladd kapittel. Det er mye som skjer både i fysisk utvikling (for det meste Mathias som står for dette), og mentalt sett, så nå er det virkelig tid for en liten oppdatering igjen – kanskje den siste før vi reiser til en annen verdensdel?

Vi har hatt en lang sommerferie, hovedsaklig på Norges vakre østside sammen med familie og venner. I slutten av juli forflyttet vi oss til det mektige Vestlandet, og koste oss litt i Haugesund før vi satte kursen mot Ålgård og NLMungs landsmøte. Vi var litt spente på hvordan det skulle bli å være på UL igjen (noen år eldre enn gjennomsnittsalderen på deltakerne), og ikke minst på hvordan det ville være å innvies til tjenesten vi skal ut i på et sånt arrangement. 3. august skjedde innvielsen, og vi sitter igjen med en flott opplevelse og sterke minner fra UL. At Gud ikke er en som aller nådigst møter oss med en klem fordi han tross alt har lovt oss tilgivelse i Jesus, men at han gleder seg over oss og lengter etter å ønske oss velkommen hjem, er noe å gjemme på og ta fram hver dag – også når hverdagene møter oss litt brått. Og ikke minst var det godt å se hvor mange som ønsker å stå sammen med oss.

innvielse 2

innvielse

Mathias taklet overraskende godt å være deltaker på et ungdomsarrangement, i det hele tatt trives han veldig godt med oppmerksomhet. Det kommer nok godt med i den tida som venter ham, med mange nye ansikt å smile til! Nå står feiringer av det året han snart runder for tur, det kommer han nok til å synes er helt greit. Foreldre og besteforeldre er spent på om han tar sine første skritt før den tid – eller kanskje blir de tatt på en flyplass?

Vi kjenner både på vemodighet over å forlate Norge, familie og venner, men også på glede og forventning til å komme fram til det som skal bli hjemmet vårt! Vi har snikøvd oss på japansk, så noe kan vi formidle på vårt nye språk, så håper vi på masse forståelse og overbærenhet til resten av språklæringen:)

Morgonstund…

Skal tru om mamma og pappa vil ha litt pakkehjelp?

Skal tru om mamma og pappa vil ha litt pakkehjelp?

Det vert berre ein kort post denne gonga. Eg har stått opp med Mathias. Som eg plar gjere då har eg ordna meg ein kaffekopp. Fyren vaknar ofte i sekstida så det er kanskje ikkje så overraskande at han er meir vaken enn meg når eg er oppe med han. Kaffien var meint å skulle hjelpe litt. Men ein kan vell seie at når Mathias hjalp meg meir for då eg kom inn i stoga frå kjøkkenet rakk eg akkurat å sjå at Mathias reiv ned vannmugga frå stogebordet. Ned som i ned i ein åpen, nesten ferdigpakka pappask som ikkje er like ferdigpakka lenger….

Filming, og eit spanande prosjekt

På onsdag hadde me artig besøk. Misjonærvigsla vår skal vere på UL på Ålgård. Onsdag hadde Ellinor og Hans Kristian som skal lede samlinga den dagen tatt turen nordover for å snakke med oss om kva som skal skje. Spanande greier. Er litt rart å skulle stå på scenen framføre så mange menneske, men viss Gud kan vere med oss til Japan kan han vell vere med oss opp på scenen på UL også. Det positive med det er jo sjølvsagd at me får mange forbederar, i tillegg får me vere med å synleggjere misjonen i Japan. Me gler oss i alle fall.

Dei hadde også med seg ein fotograf som laga ein film med oss tre der me stod ute på brygga i vinden og snakka om Jesus og at me likar å spele brettspel. Veit ikkje om filmen kjem til å gje eit veldig korrekt bilete av tenesta i Sortland, men eksotisk vert det i alle fall!

Denne gjengen kom ikkje berre for å besøke oss. Dei hadde allereie planlgd ein tur til Harstad som ligg rett i nabolaget etter den lokale målestokken. Der skulle dei filme til eit prosjekt der ein gjeng ungdommar skal flytte til byen for å gjere Jesus kjend. Det er så herleg at NLM Ung satsar på Noreg, og at 20-åringar er villige til å flytte på seg for å spre evangeliet. Kjanskje noko å tenkje på for fleire? Viss du vil lese meir har iTro nyleg hatt ein artikkel om prosjektet.

Tid for å pakke litt meir…

Å gjere ting for siste gong

Aurora RoadGjennom dei siste månadane har det stadig kome påminningar om at det nærmar seg slutten for oss her i Sortland. Seint på vinteren hadde kveldane byrja å verte ljosare. Ein kveld medan det enno var nokre skikkeleg mørke timar var det eit kraftig nordlys. Eg hugsar eg stod og kikka opp mot himmelen og nøyt synet då eg plutseleg kom på at det kanskje var siste notta med nordlys før me flytta. Plutseleg vart det noko vemodig over det nydelege ljoset som dansa over himmelen.

Sidan då har desse tankane stadig kome tilbake. I dag har vor ein ny slik god, vemodig dag. I formiddag besøkte Sonja, Mathias og eg nokre av dei eldre i kyrkjelyden for siste gong. Eg såg inn i ansikta deira med glede over å verte kjend med menneske som har lært meg mykje om kristenliv og trufastheit, men samstundes kunne eg ikkje anna enn verte trist. Det var eit siste besøk.

Kvelden stod i eit litt anna forteikn. Me hadde ungdomssamling på Bowlingen i Sortland. Også dette var med ei blanding av glede og vemod. Glede over dei flotte ungdommane eg har vorte kjend med, og over å ha delt litt av kven Jesus er med dei. Vemod fordi det var for siste gong.

Det er mange slike opplevingar og dagar. Og veldig ofte kjenner eg på den same blandinga av glede og vemod. Sjølv om me gler oss til å reise ut er det trist å skulle forlate Sortland og Vesterålen, og ikkje minst alle menneska me har vorte glade i. Det er i alle fall godt å ha ein stad å kome tilbake til i Norgesferiane:-)